КIвализ запабар авунваз хьайитIа...

Алай вахтунда зи яш 21 йис я. Ам гунагь тирди чизва, амма ятIани гьа и йикъара жуван хсуси уьмуьрдихъ галаз алакъалу са бязи месэлаяр чирун патал, за фалчидал кьил чIугуна. Вуч ятIани яшар хьанва, гъуьлуьз фена жуван хизан тешкилиз кIанзава. Михьидаказ инанмиш хьун, гьелбетда, жедай кар туш, амма ада физвай гьалдикай лагьана. Ада зи уьмуьрда хьайи некягьдин рахунрикай ва ам бегьем кьилиз акъат тавурдакай суьгьбетна, зи уьмуьрда гьакI хьунни авуна. Вири Аллагьдин патай я лагьана яшамиш жезва ва Ада заз диндар гъуьл гудайди умудлу я. Генани ада лагьана, гуя чна кIвал къачудалди вилик адаз запабар авунвай ва ам алудна кIанзава ва гъуьлуьз фин патал сабаб кхьин хъувуна кIанзав. 
Эгер а запаб алуд тавуртIа, мумкин я, гележегда зун гьатта гъуьлуьз фейитIани, чара хъжеда. И гафарихъ инанмиш жез кIанзавач, ятIани… Чириз кIанзавай, и гафарихъ гьикьван
инанмиш хьана кIанзава ва гъуьлуьз фидайвал запаб кхьейтIа жезвани?
 
Алимдин жаваб
Суьгьуьрчийрин, фалчийрин, аяндаррин ва абуруз ухшар авай амай «пешекаррин» патав фин, Исламди кIевелай къадагъа (гьарам) авунва.
Мугьаммад Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) лагьана: «Фалчидин, я туштIа суьгьуьрчидин патав фена са вуч ятIани жузуна адахъ инанмиш хьайи гьар вуж ятIани, ам Мугьаммадаз (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) атай гафар инкарзавайди я» .
                 («Жами-уль агьадис», №34797; аль-Баззар, Абу Я‘ла).
 
Маса гьадисда лугьузва: «Пуд кас Женнетдиз гьахьдач: пияниска, мукьвавилин алакъаяр чIурзавайди ва суьгьуьрчивал гьахъ яз гьисабзавайди ва адахъ инанмишди»
                                              («Жами-уль-агьадис», №11256).
 
Муслималай, Аллагьдин регьимдик хьурай вич, атанвай гьадисда лугьузва: «Эгер фалчидин патав фена адавай са вуч ятIани жузур инсан хьайитIа, адан 40 юкъуз авур кпIар кьабулдач». Имам ан-Нававиди, Аллагьдин регьимдик хьурай вич, и гьадисдиз ихьтин баян гана: «Фалчидин патав фейи инсандин кпIар кьабул тавун-им адан кпIарихъ суваб тахьун я. Абур къаза тахвунин гьакъиндай алимрин виридан гаф-чIал сад я»
                                                 («Шаргь Сагьигь Муслим» 5/283).
 
Гьавиляй, сифте нубатда, акъатай гунагьдин гьакъиндай, куьне Аллагьдивай гъил къачун тIалабна кIанда. Куьн аял туш, куь яшда аваз ва гьатта квелайни са тIимил гъвечIи чIавуз хизанар тешкилзава, гьавиляй, фалчиди некягьдин жигьетдай квез лагьай ихтилатрин гьахълувиле тажуб жедай са шейни авач.
Гъуьлуьз фин патал мукьвал-мукьвал «ТIа гьа» сура кIела, куь диде-бубадивай ам кIелун патал тIалаб. Генани агъадихъ галай дуьаяр авуналди Аллагьдивай тIалаб:
 
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتنَِا قُرَّةَ أَعْیُنٍ
وَاجْعَلْنَا للِْمُتَّقِینَ إمَِامًا
Таржума: «Я чи Аллагь! Чи папарикай ва несилрикай чаз вилерин шадвал це ва Аллагьдихъай кичIебуруз чакай чешне ая. Амин».
 
رَبِّ إِنّیِ لمَِا أَنْزَلْتَ إِلَیَّ مِنْ خَیْرٍ فَقِیرٌ
Таржума: «Я, Аллагь! Гьакъикъатда, Вуна заз гудай гьар са хъсан кIвалахдихъ зун муьгьтеж я».
 
Источник: Ас салам
Лезгинский исламский просветительский портал