Дуьз рекьин эвел (Имам Аль-Гьазали)

Ви игьтияж тамамарна, ми хьивал къачурдалай кьулухъ, сивак рикIелай алудмир, гьакъикъатда, «…сивакди сарар михьи  ийизва, адалди вуна ви рабби рази ийизва, шайтIан – ажугълу». «Сивак ишлемишиз авур капI  ам галачиз авур пудкъанни цIуд купIунлай артух я». Абу Гьурейради, рази хьурай адалай  Аллагь, хабар гузва, Расулуллагьди   лагьана: «Эгер зи умет диззалан  туширтIа, за абуруз гьар са купIунин вилик сивак ишлемишун эмир ийидай».

 Ахпа дастамаз къачун патал са  кьакьан чкадал, вахъ цин стIалар галукь тийирвал, кьибледиз чин гана ацукь ва лагь:

«Бисми-л-Лягьи-р-рахIмани-р-рахIим, рабби аузу бика мин  гьамазати-ш-шаятIини ва аузу бика  рабби ан яхIдуруни». «Мергьяметлу ва регьимлу Аллагьдин  тIварцIелди, я рабби, Валди за шайтIанрин футфачивиликай ва абур заз  мукьва хьуникай игьтиятвал ийизва». Яд авай къапуна гъилер твадалди  вилик абур пуд сеферда чуьхуьх ва  лагь:

 «Аллагьумма инни асалукаль  юмна ва-ль-бараката ва аузу бика  мина-ш-шуъми      валль-гьалакати». «Я Аллагь, за Ваз  тавакъу ийизва, заз хушбахтвал ва берекат це, зун бедбахтвиликай ва гьелек хьуникай  хуьх».

Чин чуьхуьдалди вилик дастамаз  къачунин ва я капI гьахъ хьунин ният  ая.  Дикъетвал ая, вуна ният авуна, ахпа  тадиз чин чуьхуьдайвал, ниятдинни чин  чуьхуьнин арада хейлин вахт тахьуй, я  ният авун ви рикIелай алат тавурай, тахьайтIа ви дастамаз батIул жеда.  Са капаш яд сиве къачу, а яд пуд  сеферда сиве экъуьра, яд туьтуьниз  агакьдайвал ая, анжах сив хуьзвай йикъара, тутуьна яд экъуьрдайла,  мукъаятвал авуна кIанда ва лагь:

«Аллагьумма аинни аля тилявати китабика ва касрати-з-зикри ляка, ва саббитни би-ль-къавли-с-сабити  фи-ль-хIаяти-д-дунья ва фи-ль- ахирати».

«Я Аллагь, Ви Ктаб кIелиз, Ваз мукьвал-мукьвал зикир ийиз зун гьевеслу ая, мягькем келимадал (шагьада – тарж.) зун дуьньядин  уьмуьрда ва эхиратда мягькемара».

Ахпа ви капашдиз яд къачуна пуд  сеферда нериз яд фитIина ва пуд  сеферда ишиз нер михьа, нериз яд  фитIиндайла лагь:

«Аллагьумма арихIни раихIата- ль-джаннати ва анта анни рад «Я Аллагь, Вун залай рази яз, заз  Женнетдин ни чIугвадай мумкинвал  це».

Нер ишдайла лагь:  «Аллагьумма инни аузу бика мин раваихIи-н-нари ва суи-д-дари».

«Я Аллагь, Валди за жегьеннемдин  яларикай ва нагьакьан кIваликай игьтиятвал ийизва».

Ахпа са капаш цив ви чин, пелен  кьилелай ченедин кIаник кьван яргъивилихъди ва са япалай муькуь  япахъ кьван гьяркьуьвилихъди  чуьхуьх, яд япун кьилинни пелен къерех тир чкадиз (дишегьлийри  анай чиниз къвезвай чIарар акъудда) агакьдайвал ая. ЧIар экъечIзавай кьуд чкадиз яд агакьара: рцIамриз, спелриз, кIакIамриз, чурудин кьилериз  (кьвечхел чуру). Кьери чуру экъечIзавай хамуниз яд агакьарун герек я, чуру къалинди яз хьайитIа ваъ, чин чуьхуьдайла лагь: «Аллагьумма баййид ваджгьи би-нурика явма табяд вуджугьу  авлияика, ва ля тусаввид ваджгьи би-зулюматика явма тасвадду вуджугьу аъдаика» «Я Аллагь, а юкъуз, Ви нурди Ваз мукьва тирбурун чинра бахтлубурун ранг твадайла, зи чинин рангни бахтлудан чинин ранг хьуй, Ви мичIди ви душманрин чинар чIулавардайла (зурба гъамхажалат себеб яз – тарж.), Вуна зи чин чIулавдив ямир».

Чин чуьхуьдайла, ви къалин чуру тупIаралди эвягъиз рикIелай алудмир. Жуван эрчIи, ахпа чапла гъилер кьуьнтерни галаз чуьхуьх, гьакъикъатда, дастамаз къачудайла, чуьхуьзвай чкаяр женнетдин безекралди безетмишда, эрчIи гъил чуьхуьдайла лагь: «Аллагьумма аътIини китаби би-ямини ва хIасибни хIисабан ясиран». «Я Аллагь, зи (амалрин) ктаб заз зи эрчIи патай це, Вуна кьазвай гьисаб заз кьезилди ая».

Чапла гъил чуьхуьдайла лагь:

 «Аллагьума инни аузу бика ан яътIини китаби би-ш-шимали ав вараи загьри»

«Я Аллагь, за Валди игьтиятвал ийизва, Вуна заз зи ктаб чапла патай ва я зи кьулухъай тагун патал».

Ахпа ви кьиливай гъилер и жуьре гуьцI: кьве гъилни кьежирна, тупIарин кьилер сад-садав агуда ва кьилел, пелез мукьва яз эцигна, кьамухъ твах ва сифтегьан чкадал гуьцIуьз хкваш, им са сеферда кьиливай гуьцIун я. Кьежей гъилер кьиливай пуд сеферда гуьцI, маса чуьхуьзвай чкаярни гьакI пуд сеферда чуьхуьх, ва лагь: «Аллагьумма гъашшини бирахматика ва анзил ‘аляййа мин баракатика ва азиллани тахIта зылли ‘аршика, явма ля зылла илля зыллука. Аллагьумма гIаррим ша‘ри ва башари ‘аля-ннар». «Я Аллагь, Ви шафакъатдал зун кIева, зун Ви берекатдик кутур, а юкъуз, Ви хъендилай гъейри маса хъен авачирла, зун Ви аршдин сериндик кутур. Я Аллагь, зи чIарар ва хам жегьеннемдин цIуз гьарам ая».

Ахпа цIийиз гъилер кьежирна япарин къецел ва къенепатаривай и жуьреда гуьцI: къалурдай тупIар япарин къене тур, кIанчIал тупIарин къенепатар япарин чанахърин кIанерал эциг, гуьгъуьнлай тупIар япаривай гуьцI ва лагь: «Аллагьуммадж‘ални мина-ллязина ястами‘уна-л-къавла фа-яттаби‘уна ахсанагьу. Аллагьумма асми‘ни мунадия-л-джаннати фил-джаннати ма‘а-л-абрар». «Я Аллагь, закай келимадиз (Къуръ-ан дин) дикъетдалди яб акалдайди ва абурукай (келимайрикай) лап хъсанбур тамамардайди ая. Я Аллагь, заз женнетда диндар инсанрихъ галаз санал женнетдин чавушдихъ яб акалдай мумкинвал це».

Ахпа ви гардандивай кьежей гъилер гуьцI ва лагь: «Аллагьумма фукка ракъабати мина-н-нари ва а‘узу бика мина-с-салясили ва-л-агълали». «Я Аллагь, зи гардан жегьеннемдин цIукай хуьх ва Валди за (жегьеннемдин) къандалрикай ва зунжуррикай игьти-ятвал ийизва».

 

Лезгинский исламский просветительский портал