Сив хуьнин сувар

Сив хуьнин сувар (яни Шавваль вацран 1-югъ) ва Къурбанд сувар (Зу-ль-Гьиджа вацран 10-югъ) Аллагьди суварин йикъар яз хкяна, вучиз лагьайтIа и йикъара муъминар Аллагьдиз муьтIуьгъ хьунилай гуьгъуьниз Адан Пайгъамбардиз (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  табий хьуниз гьазур жезва.
Яни Аллагьди эмирнавай 30 юкъуз сив хвейидалай гуьгъуьниз Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  хвейи, сунна тир Шаввальдин 6 юкъуз сивер хуьниз гьазур жезва. Аллагьди и вахтунда мусурманриз гузвай няметриз, берекатриз килигна ам йисан-йиса алукьзава ва гьадахъ галаз санал шадвални къвезва.

Сив хуьнин сувар алукьзавай йиф жезмай кьван Аллагьдиз ибадат авуналди акъудайтIа хъсан я. Эгер вири йифел чан гъиз алакь тийиз хьайитIа, адан чIехи паюнал кьванни чан гъваш, икIни четин жез хьайитIа, са сят хьайитIани ибадатда акъуд, гьакIни йифен ва пакаман кпIар жемятдихъ галаз санал мискIинда авун патал чалишмиш хьухь.

А йифиз Къуръан, зикр-салават, дуьа ва масабур кIелда, кпIарин бурж аламайбуру эвездин кпIар хъийида. Йифен кьулар хьайидалай гуьгъуьниз ва суварин капIийидалди вилик гьакIжуван михьивилер авунал (суварин гьуьрметдай гьамам кьабулун, чIарар кьун, кикер атIун...) машгъул хьайитIа хъсан я.
Сив хуьнин суварин юкъуз месикай са тIимил фад къарагъна, вири беден (йифиз яд аладар тавунваз хьайитIа), сарар чуьхвена кIанда. И юкъуз михьи (жезмай кьван цIийи) дамахдин пек-партал алукIна, тупIухъ гимишдин тупIал гилигна, кутугай атир-затIни яна, ширинлухрикай са вуч ятIани тIуьна, суварин капIавун патал фад хьиз мискIиндиз рекье гьатун герек я.

Сив хуьнин суварин юкъуз шадвал кваз, гуьгьуьлар ачух яз хьана кIанда. Иман гвайбуруз салам гуда, абуруз сувар мубаракда, хвейи сивер Сад Аллагьди кьабулрай лугьуда. Мукьва-кьилийрал, къуни-къуншийрал, чир-хчиррал кьил чIугвада ва жувани мугьманар кьабулда.

Суварин йикъан экуьнахъ суварин капI (Салату-ль-Ид) ийида. И капIсифте яз Пайгъамбарди  (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) Гьижрадин 2-йисуз авунай, идалай гьугъуьниз ада ам садрани тавуна туначир ва ам суннадик акатнай.
Сувариз такбирар ва тасбигьар ван хкажна кIелун хъсан яз гьисабзава. Абу Гьурайрадилай (Аллагь рази хьуй) агакьарнавай гьадисда лугьузва:

«Куьне куь суварар «Аллагьу акбар» такбирдалди безетмиш ая». Пайгъамбарди  (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) лугьузва: «Ни суварин юкъуз 300 сеферда «СубхIана-Лагьи ва бихIамдигьи» тикрар авуртIа, ва адан суваб кьенвай мусурманрин руьгьериз бахш авуртIа, гьар са мусурмандин суруз агъзур нур яда, ва ам кIелай кас кечмиш хьайила, Аллагь-Таалади адан сурни агъзур нурдалди ишигълу ийида».

Вагьб бну Мунабигьа (Аллагь рази хьуй) ихтилатзава: «Гьар сеферда суварар алукьайла, иблисди вири шайтIанар кIватIзава, ва абуру жузазва: «Я чи чIехиди! Вучиз вун икьван ажугълу я?».
Иблисди жаваб гузва: «И юкъуз Аллагьди Мугьаммадан (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  умматдилай гъил къачунва, куьне абур нефсиниз кIандай крарал ва гьевес хкаждай къугъунрал ягъалмишарна кIанда». Мадни Вагьбалай агакьарзава: «Аллагь-Таалади сив хуьнин суварин юкъуз Женнет яратмишна, и юкъуз ТIуба лугьудай тар акIурна, ва и юкъуз Пайгъамбардив (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  Аллагьдин  Калам агакьарун патал Жабраил малаик  хкяна». Ихьтин ихтилат ийизва: «Сив хуьнин суварин пакамахъ Аллагьди  чилерал няметар ракъурзава, абуру рекьерал акъвазна инсанрилайни жинерилай гъейри амай вири махлукьатриз ван жедайвал гьарайзава: «Эй, Мугьаммадан уммат! Мерд Аллагьдин  патав ша, Ада квез булвилелди няметар гуда ва куь чIехи гунагьрилай гъил къачуда!
»

Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  лагьанва: «Суварин йифиз Аллагьдивай  гъил къачун ва сувабар тIалабиз ибадатар авур касдин рикI, рикIер рекьидай юкъуз рекьидач». Ахъайзава хьи, суварин юкъуз куьгьне, къазун хьанвай алухар алай вичин хва акурла Умар асгьаб (Аллагь рази хьуй) шехьна. «Вун вучиз шехьзава?» - лагьана аялди хабар кьур чIавуз ада ихьтин жаваб гана: «Чан хва! Заз кичIе я, вал ихьтин парталар алаз акурла, амай аялар вал хъуьреда, ва и карди ви сувар перишан ийида».
Амма гадади лагьана: «Перишан жедай рикI аданди я хьи, вуж Аллагьди  Вичин разивиликай атIанватIа, вуж диде-бубадин чIалаз килигзавачтIа. За Аллагь залай рази хьун тIалабзава, вунни залай рази хьухь». Умар асгьаб (Аллагь рази хьуй) мадни кIевиз шехьна, хва къужахда кьуна ва ам патал дуьа авуна Аллагьдивай  вири хъсанвилер тIалабна».

 Къуй чун Аллагь-Таалади гъил къачудай ксарикай хьуй! Амин.

 

Суварин капI

Скачать книгу

 

 

 

Лезгинский исламский просветительский портал