Шаввалдин вацран сиверин лайихлувилер

ГьикI ферз тир кпIунин гуьгъуьнай суннат капI  ва я гъалатI хьайила, сагьви сужда ийизватIа, гьакI   Рамазандин вацрани, сив хуьдайла, тур эдебар   ва къайгъусузвилер  Шаввалдин ругуд юкъуз сив кьуналди эвез хъийизва.  Шаввалдин ругуд йикъан сивер, Рамазандин вацранбур хьиз, гьузурда аваз, яни Аллагь-Таала рикIе аваз эдебдалди кьун лазим я.  Гьатта Рамазандин вацран сиверилайни гзаф гьузурда аваз ва эдеб хвена кьун лазим я, гьикI хьи абур кимивилер ахцIур хъийизвай сивер я. Эгер абур дуьз тахьайтIа, чи къаст кьилиз акъатдач ва кимивилер ахцIур хъийизвай сив вич эвез хъувунихъ муьгьтеж жеда. Гьа икI эвездин сив вич эвез хъувун лазим жеда ва сад садахъ муьгьтеж тир сиверин   цIиргъ арадал къведа.

И ругуд югъ суварин йикъалай кьулухъ ара ахъай тавуна, сад садан гуьгъуьналлаз кьуртIа хъсан я. Эгер абур Шавваль вацран сифте кьиляй кьаз хьаначтIа, вацран юкьварай ва я эхирдай кьуртIани турус жеда. Алимри лугьузва хьи, эгер Шаввалдин  ругуд юкъуз сад-садан гуьгъуьналлаз сивер хвейитIа, абуру инсандин рикIиз хъсан таъсир ийида. ГьакIни абур Шаввалдин кIандай, яни сад-садахъай къакъатай ругуд юкъуз (месела, 13,  15, 17, 23, 25, 27 - йикъариз) хвейитIани суваб  жеда.   Мадни чавай Шаввалдин ва я маса варцарин сувабдин сивер хуьн патал ният ийидайла, адахъ галаз ахъа хьайи Рамазандин вацран сиверни эвез хъувунин ният авуртIа жеда ва гьакI авур касдиз ферз ва суннат сив хвейи кьван сувабар жеда. Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) лагьана: «Ни Рамазандин вацран сивер хвена ахпа Шаввалдин ругуд сивни хвейитIа, ам са йисан къене сивер хвейи мисал жеда». И гафар Аллагь-Таалади тестикьарзава (мана): «Ни са хъсан кар авуртIа, адаз За гьахьтин цIуд хгуда».  Ам гьикI жезва лагьайтIа, йиса пуд вишни пудкъад югъ ава, Рамазандин вацран   къанни цIуд югъ   пуд виш юкъуз барабар жезва. ИкI хьайила, пудкъад югъ амукьзава, эгер инсанди пудкъад йикъаз барабар тир  Шавваль  вацран ругуд сив хвейитIа, амай кьван вири йикъар тамам хъжеда. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) гьадисда лагьанва: «Чилерни цавар Аллагьди Шавваль  вацракай тир ругуд йикъа халкьнава. Ни гьа  вацракай ругуд юкъуз сив хвейитIа, Аллагьди  адаз дуьньяда гьикIван махлукьатар аватIа, гьакьван сувабар кхьида ва адан гунагьрилай гъил къачуда, адан дережа  хкажда». Ибн Аббаса Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) гьадис агакьарна: «Рамазандин вацралай кьулухъ сивер хуьзвайди, дяведай катайдалай кьулухъ вичин чкадал хтай касдиз тешпигь я». Алимри лугьузвайвал, и гьадисда Шаввалдин ругуд югъ   фикирда ава. Гьавиляй аш-Ша’биди лагьана: «Рамазандин вацралай кьулухъ хуьзвай са сив заз, са йисуз хуьзвай сиверилайни  кIани я».

 

Шаввалдин сиверикай риваят

 Суфьян ас-Савриди (Аллагь рази хьуй) лагьана: «Зун Меккеда аваз пуд йис тир, гьа ина авай кьван вахтунда Меккедин агьалийрикай са итим гьар юкъуз, югъ нисини хьайила, къвез Кябедилай тIаваф ва капI ийиз, зазни салам гуз хъфидай. Гьа икI, са вахтундилай чун кIеви дустар хьана. Йикъарикай са юкъуз ам начагъ хьана ва ада  заз эверна, лагьана: «Зун кьейила, вуна ви гъилералди зи мейит чуьхуьх, залай капI эля, зун кучуд ва сифте йифиз зун зи сура кьилди тамир. Зи сурун кьилихъ ацукьна йиф акъуд, завай Мункар ва Накиран суалриз жавабар гуз жедайвал талкьин кIела». Ада лагьай вири крар за хиве кьуна. Ам кечмиш хьайидалай кьулухъ, за вири гьа лагьайвал авуна ва адан сурун кьилихъ йиф акъудиз ацукьна. Йифиз, зун ахварал фейи хьтин арада, заз ван хьана: «Я Суфьян, ам вуна хуьнихъ ва талкьин кIелунихъ муьгьтеж туш». За лагьана: «Вучиз?» А сесини жаваб хгана: «Вучиз лагьайтIа, ада Рамазандин вацран сиверин гуьгъуьнай Шаввалдин ругуд сивни хуьзвай». И арада зун ахварай аватна, инихъ-анихъ килигна, амма мукьварал заз касни акунач. Ахпа за дастамаз цIийи хъувуна, кьве кьил суннат капI  авуна, зи чкадал ахцукьна. Гьа икI, зун мадни ахварал фена, инал акур ахвар заз мадни кьве сеферда ахкуна ва и кардалди заз ам (ахвар) шейтIандин ваъ, Аллагьдин  патай тирди чир хьана. Ахпа зун адан патавай «Я Аллагь! Заз Рамазандин вацран сивер хвена, абурун гуьгъуьнай Шавваль  вацран ругуд югъни хуьдай къуват це, къуват це заз я Къудратлуди», - лугьуз-лугьуз хъфена.

Скачать книгу

Лезгинский исламский просветительский портал