Инсан кечмиш хьайила, инсанри пуд йикъан къене адан кIвалин вилик акъвазна дуьадал «Фатигьа» кIелзава. Идакай кьейидаз хийир авани?

«Фатигьа» Къуръандин сура я, ам кIелуникай кьейидаз хийир ава. Кьейидахъ Къуръан кIелун кьуд мазгьабрин имамрини меслят къалурзава. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), гьадисда кьейидахъ «Ясин» кIелун эмирнава: «Куь кьейибурухъ «Ясин» кIела» (Абу Давуд, Ибн Мажагь, Агьмад, Гьаким, Ибн Гьиббан). Бязибуру и гьадис зайифди я лугьузва. Абуруз жаваб яз чна имам Нававиди вичин «Арбаина-Нававия» ктабда лагьанвай гафар гъида: «Исламдин алимри гаф сад авуна лагьанва хьи, зайиф гьадисрал хъсан кIвалахра амал ийидай ихтияр ава».

 Идалайни гъейри, Абу Давуда а гьадис гьасан (хъсан), Ибн Гьиббана сагьигь (якъин) я лагьана. Бязибуру и гьадисда араб чIалал лагьанвай «мавтакум» гафунин мана «куь рекьизвайбур» я лугьузва, амма зурба имамар тир ТIабараниди ва Шавкъаниди чпин ктабра адан мана «куь кьейибур» тирди тестикьарна.

Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), маса гьадисда лагьанва: «Эгер квекай сад кечмиш хьайитIа, ам яргъалди тамир, ам кучудиз тади ая, ахпа адан кьилихъ «Фатигьа» сура ва кIвачерихъ «Бакъара» сурадин эхиримжи аятар кIела» (ТIабарани, «Аль-Мужам аль-Кабир»).

Аль-Гьафиз Ибн Гьажара вичин «Бухаридин гьадисриз баян» ктабда икI лугьузва: «Имам ТIабараниди винидихъ галай гьадисдиз гьасан ва сагьигь дережаяр авайди тестикьарна». КIвалин вилик ва я сурун кьилихъ, я тахьайтIа дуьньядин пипIе хьайитIани «Фатигьа» са касдихъ кIелайтIани, Аллагьди  ам адал агакьарда.

Кьейидан кIвалин вилик акъвазна дуьаяр, зикирар, Къуръан кIелун, адаз яб гун хъсан я. Амма адет хьанвайвал акъвазна герек авачир ихтилатар авун, чарадакай рахун, гъибет-буьгьтен авун, кIелзавай Къуръандиз яб тагун меслят къалурзавач. ИкI пуд юкъуз экуьнлай няналди акъваздалди, са геренда атана кьейидахъ зикир, дуьа авуна, «Фатигьа» кIелна, са насигьат авуна хъфин хъсан я. Идакай кьейидаз хийир жеда.

Лезгинский исламский просветительский портал