Ички хъун гьарам я! Часть 2

Ички гьарам авур къайда
Пак тир Къуръанда Аллагьди аста-аста аятар рекье туналди инсанриз ички хъунин къадагъавиликай малумарна. Сифтедай чехир хъуникай тайин тир хийир ва зарар авайди, амма адан зарар гзаф тирдакай хабар гузвай аят рекье туна. Адалай кьулухъ гзаф мусурманар ички хъуникай къерех хьана, амма адакай лезет хкудиз алахънавайбур амай. Са кьадар вахтар алатайла Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  асгьаб Абдурагьман ибн Ауфа сувариз гзаф мусурманриз эвер ганвай. ТIуьнрин арада чехирни авай.
Месин капI атай вахтунда мугьманри чпихъ галай сад имамвиле хкяна. Пиян хьанвай асгьабди «Кафирун» сурадин «Я кафирар! Куьне ибадатзавайдаз за ибадат ийидач» («Аль-Кафирун» сура, 1 ва 2-аятар) кIелдай чкадал ада, «Я кафирар! Куьне ибадатзавайдаз зани ибадатда» кIелна. Адалай кьулухъ Аллагь-Таалади аят рекье туна (мана): «Я муъминар! КпIунал пияндаказ фимир, та лугьузвай гафарин гъавурда гьатдалди…» («Ан-Ниса» сура, 43-аят). Гуьгъуьнлай ичкидиз эхиримжи ягъун еке къунагълух авайла кьунвай. Нетижада пиян хьанвай асгьабри чпелай тарифариз башламишна ва кукIунар акъудна. Чеб-чпел хтана пиянвал алатайла кьулухъ, регъуь хьайи асгьабри чпи авур гунагь кIвалахар гьиссна. Адалай кьулухъ Аллагь-Таалади къизмиш къугъунар ва ички гьамишалугъ гьарам я лагьана Къуръандин аят рекье тунва (мана): «Я муъминар, ички, къизмиш къугъунар, бутар, фалчи шейэр шейтIандин алчахвилер я. Абурукай яргъа хьухь, куьн къутармиш жеда» («Аль-Маида» сура, 90-аят).
 Аятдиз фикир гайила чаз аквазва, гьикI Аллагьди ичкидикай яргъа хьухь лугьузватIа. Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  Мединадин агьалийрив абурун кIвалера авай кьван чехир куьчейриз экъичиз туна. Лугьудай хьи, а юкъуз Медина шегьерда цуру ни гьатнавай. Гьа вахтунда Пайгъамбарди r вичин чIехи  метлеб авай гьадис лагьана: «Лянет хьуй ичкидиз, ам гьасилзавайдаз ва маса къачузвайдаз, цазвайдаз ва хъвазвайдаз, маса гана хийир къачузвайдаз ва адахъ галаз алакъа авай гьар садаз». Бухаридилай атанвай гьадисда лугьузва: «Гьар са пиянарзавай шей хамр (чехир) я, гьар са хамр къадагъа я». И гьадисдин гъавурда акьазвайвал, акьул чIурзавай ийизвай гьар са шей гьарам я.
Мумкин я, са бязибуру лугьун, са зерре хъвайила са писвални авач, акси яз дарман жезва, я туштIа анжах суварар хьайила ишлемишайтIа жеда ва маса ихтилатар. Ахьтинбуруз ихьтин жавабар ава: мусурманриз ичкидалди къейдзавай гьич са суварни авач. АкI хьайила, чун мусурманар яни тахьайтIа…?; Абу Даудалай ва Агьмадалай атанвай Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  гьадисда лугьузва: «Гзаф кьадар хъвайила пиянарзавай шей, тIимил кьадардани хъун гьарам я». Гьавиляй, ички тIимил кьадардани ишлемишун къадагъа я. 
Катl ама...
 
 
Лезгинский исламский просветительский портал