Мусурмандиз имансузрихъ галаз икьрар жедай ихтияр авани?

Къуръанди кутIуннавай икьрар хуьниз эвер гузва ва адан гьакъиндай Аллагьдин вилик жаваб гудайди къейдзава (мана): «Икьрар кутIунайла, куьнни Аллагьдин арада авай куь весидиз вафалу хьухь; куьне кьинер кьуна икьрар кутIунайдалай кьулухъ ам чIурмир, куьне Аллагь куь Замин авунва эхир. Гьакъикъатда, куьне вуч ийизватIа Аллагьдиз хабар ава. Куь гъалар тIарамар авурдалай кьулухъ, ахпа абур бушар хъувур дишегьлидиз куьн ухшар жемир. Квекай сад муькуьдалай гужлу ва артух хьайила, куьне куь кьинер тапаррин алатдиз элкъуьрзава. Гьа и жуьреда Аллагьди куьн ахтармишзава. Анжах Дувандин юкъуз куьн Ада, куь фикиррин зидвилерин гъавурда чарасуз твада»
 («Ан-Нагьль» сура, 91-92-аятар).
Икьрар чIурунин кьилин себеб, Къуръанда лагьанвайвал: «Квекай сад муькуьдалай гужлу ва артух хьайила, куьне куь кьинер тапаррин алатдиз элкъуьрзава…», яни эгер са пад девлетдихъ гьевесламиш хьайитIа, ахпа чIурзава. Иллаки алай аямда чаз мукьвал-мукьвал хаинвал ва вафасузвал аквазва, амма абур вири Исламдин эдеблувилин къайдайриз акси я.
Пайгъамбарди (салам ва салават хьуй адал) гегьенш ва гьакI дар манада хаинвал, икьрар чIурун, адахъ галаз алакъалу чинебан фитнеяр, чIуру къастар, бейхабар гьужумар ва маса пис крар къадагъа авуна. Ада лагьана: «Квекай лап хъсанди – икьрардин шартIариз вафалуди я» (Абу Я‘ля «аль-Муснад», 2-том, 318-чин).
Муькуь патахъай, Исламдин дибра икьрар хуьн гьикьван важиблу ятIа, чаз агъадихъ малум жеда: эгер икьрардин шартIарал асаслу яз, мусурманриз абурун диндин стхайри гузвай куьмек, мусурманрихъ галаз икьрар кутIуннавай мусурман тушир инсанриз акси яз хьайитIа, ам инкар авун чарасуз я. Сифте дережада икьрардин шартIар хуьн ава. Гьа и гьакъикъат Къуръанди тестикьарзава (мана): «Гьакъикъатда, инанмиш хьайибур куьч хьана ва Аллагьдин рекье чпин эменнидин ва чанарин куьмекдалди женг тухвана ва генани мугьажирриз (Меккадай Мединадиз куьч хьайи асгьабар) далда ва куьмек гайибур сад-садаз дустар ва куьмекчияр я. Эгер инсанар инанмиш хьана, анжах куьч хьанвачтIа, абур хуьниз куьн мажбур туш. Эгер абуру диндин рекьяй квевай куьмек тIалабайтIа ва а куьмек куьне икьрар кутIуннавай халкьдиз аксиди тушиз хьайитIа, куьне абуруз куьмек гун лазим я. Аллагьдиз куьне вучзаватIа аквазва» («Аль-Анфаль» сура, 72-аят).
Ибуру вирида, Исламда икьрардин шартIар хуьн паклу буржи тирди къалурзава. 

ГЬАЗУРАЙДИ: АЛИ ЭМИРСУЛТАНОВ 

Лезгинский исламский просветительский портал