Ферз кпIарин буржар алай касди суннатар авуникай

возмещение намаза

Ферз тир кпIарин буржар аламай ксар патал суннатдин кпIар кьве патал пай жезва: ихтияр авайбур ва ихтияр авачирбур. Буржар кумайбуруз, тайин тир вахт алукьайла ийизвай кьетIен себебдалди авуна кIанзавай ва гьакIни ферз тир кпIарихъ галаз санал абурун вилик ва я кьулухъ ийизвай суннатдин кпIар, яни ратибатар ийидай ихтияр ава. Тайин тир себебдихъ галаз алакъалу тир кпIар – ибур, месела, рагъ ва варз кьунихъ галаз алакъалу кпIар тахьайтIа, марф къун патал ийизвай капI. Вахтунихъ галаз алакъалу кпIар – ибур:

  Аз-зугьа (аззугьа – 2-далай 8 ракатрал къведалди, рагъ экъечIайдалай кьулухъ сятни зур алатайла, нисинин вахт алукьдалди, ийизвай капI).
 Ат-тасбигь (ат-тасбигь – 4 ракатдикай ибарат тир, уьмуьрда са сефера хьайитIани авуна кIанзавай капI).
 Ат-тагьаджжуд (ат-тагьаджжуд – 2 ва адалай артух ракатрикай ибарат, йифиз, ксайдалай кьулухъ экуьнин капI алукьдалди ийизвай капI).
 Ва аввабин (ав-вабин – 2 ва 6 ракатдикай ибарат, хушунинни йифен кпIарин арада ийизвай капI) хьтин кпIар я.

Ник ферз тир кпIарин буржар куматIа, абуруз и кпIар авун къадагъа туш. Ферз тир кпIарихъ галаз алакъалу тир ратибатар авун лап хъсан кар яз гьисабзава, гьикI хьи абуру ферз тир кпIара ахъа жезвай гъалатIривай абур михьи ийизва. Абурун къиметлувал агъадихъ галай гафари тестикьарзава:
Амай суннатдин кпIариз, къейд авурбурулай алатайла, суннат-мутIлакъ (мутIлакъ – жуваз кIандай вахтунда хушуналди ийизвай капI)  лугьузва. ГьикI са йикъан къене инсандивай капI ийиз жедатIа, гьакI адавай тамам са юкъуз Къуръан кIелиз ва я зикир ийиз жеда. Им Аллагьдиз  къуллугъ авун я: инсанди тайин тир вахтунихъ ва себебдихъ галаз алакъалу тушир кпIар ийизва. Амма и кпIар (мутIлакъ лугьузвайбур) чпик ферз тир кпIарин буржар кумайбурувай ийиз жедач. Абурун паталай ахъайнавай кпIар хъувуна кIанда.
 Имам аш-Шафиидин (Аш-Шафии Абу Абдулла Мугьаммад ибн Идрис - факъигь, мугьаддис, шафиитрин мазгьабдин бине эцигайди) мазгьабдалди ахъайнавай кпIар хъувун патал тайин тир къайда герек къвезвач. Абур гьикьван хьайитIани ва мус хьайитIани эвез хъувуртIа жезва. Гьар фарз кпIунилай кьулухъ са къазадин капI хъувуртIа жеда. Гьи жуьреда хъийиз хьайитIани, ахъайнавай гьар са капI къаза хъия, абур эвез тавуна тамир, Аллагьди  квез куьмек гурай! Нагагь ферз тир кпIарикай сад кьванни шариатдин делилралди кьабулиз жедай себеб авачиз тавуна амукьайтIа, Аллагьди ихьтин кас гьахълувилелди (адль) пудкъанни цIуд йисан къене Жегьеннемдиз вегьеда.Чарадан малдевлетдикай диргьемдин ругудай  са пай хьайитIани вичиз къачур кас Къияматдин юкъуз вичиз къачурдан эвездай ам, Аллагьди  кьабулай ирид виш кпIуникай магьрумда. Чарадан малдиз гъил яргъи авуникай яргъа хьухь!
Ферз кпIарин буржар кумайбуруз, суннатдин кпIар къадагъа тавуна, икI лагьайтIа хъсан я: «Хизандиз бес кьадардилай артух ризкьидихъ къекъвемир. Идан паталай жуван вахт ахъайнавай кпIар къаза хъувуниз харж ая». Дуьньядин девлетар патал йикъар акъудзавай ва абур гьи жуьреда къазанмишзаватIа фикир тийизвай касдиз, ам кьвед-пуд декьикьада ийизвай суннатдин кпIунивайни къерех хъувуртIа, бажагьат хийир жеда.

Лезгинский исламский просветительский портал