ПIапIрус чIугун шариатда гьарам яни тахьайтIа, гьалал?

курение по исламу шариату

ПIапIрус чIугун шариатда гьарам яни тахьайтIа, гьалал?

Вуж гъавурда аватIа, ахьтинди патал пIапIрус чIугун гьарам тирди якъин я, гьикI хьи, ада диндиз,  хизандин такьатриз ва инсандин сагъламвилизни зиян гузва. Им чун патал са сирлу месэла я, цIийи ачухун туш. Сад тир Аллагьди Пак тир Къуръанда лугьузва (манна):
«…Абуруз хийирлу крар ийидай ихтияр ганва ва мурдар крарал къадагъа эцигнава…» («аль-АгIраф» сура, 157- аят); «…Жуван гъилералди жув кьиникьив мукьва ийимир…» («аль-Бакъара» сура, 195- аят);

  «…Куьне куьн рекьимир. Дугъриданни, Аллагь куьн патал регьимлу я» («ан-Нисаъ» сура, 29- аят);  «…Неъ, хъухъ, анжах кьадардилай артух ишлемишмир…»  (««аль-АгIраф» сура, 31- аят).

 Пак тир Къуръандин и ва я са кьадар маса аятра Аллагь-Таалади  диде-бубайри чпин веледриз чирдай тегьерда  чун гъавурда твазва: чун патал сагъламвилиз, хизандиз ва я обществодиз зиян гузвай ва вичин тIебиатдал гьалтайла михьи тушир, зиян гузвай гьар са шей къадагъа я. Инсандиз хийир гузвай гьар са шей гьалал я. Халикьди   икI эмирзава: «Куьн кьиникьал гъидайвал ийимир ва куьне куьн рекьимир!» Винидихъ къейд авунвай мисалри пIапIрус чIугун яваш-яваш жув кьиникьал гъун тирди тестикьзавачни мегер? Инсандивай тIуьн туьтIуьна ва яд тахъвана яшамиш жедач, тембекдикай туба авуртIа вуч жеда кьван? Аллагьди инсан гьа идалди вич машгъуларун, секинарун патал халкьнавани? Тембекди диндиз гьихьтин зиян гузва лагьайтIа, ада инсан Халикьдивай  яргъа ийизва. ПIапIрус чIугвазвай инсандиз Аллагьдиз  ибадат ийиз четин жеда. ПIапIрус чIугуни ам тамам къилихрин инсанривай къакъудзава ва гьа ихьтин инсанар ам патал чарабур жеда. Ихьтин инсандиз гьа вичи хьиз азаддиз пIапIрус чIугвазвайбур мукьва жеда ва бинесуз ихтилатариз артух фикир гуда. Ада гьа вич хьтин инсанрикай танишар кьада ва ахьтинбурухъ галаз дуст жеда. Тембекди инсандин сагъламвилиз гузвай зиян чIехиди я: ам ишлемишуни чандин къуват, вилерин ишигъ зайифарунал гъида, рикIин гьерекат артухарда ва уьгьуь акатда. ПIапIрус чIугуни рак азардикди начагъ хьунин къурхуллувал арадал гъизва. Ада гьакIни уьмуьр куьруь ийида ва инсандин дуланажагъдин, яшайишдин шартIаризни таъсирзава, инсан и жигьетдай дарда твазва, кесибвилел гъизва. Духтуррини пIапIрус чIугун гьавая къадагъа ийизвайди туш. Пайгъамбаррин, имамрин, авлияйрин, шейхерин ва алимрин арада пIапIрус чIугур ва ам чIугуниз рехъ гузвай са касни авач. И ксари виридалайни хъсанди тир рехъ кьуна ва кьазва, Исламдин истемишунрикай абуру са шейиникайни туба авунач. Тембек ишлемишун къадагъа туш лугьун дуьз жезвани? Нагагь пIапIрус чIугуна виже къведач (макругь) я лагьайтIа, икI язни я ва ам къадагъа алай шейериз мукьва я (карагьату тагьрим). Нагагь авуна виже къведачирди пуд сеферда тикрар авуртIа, адакай гъвечIи гунагь жезва. Эгер гъвечIи гунагьдизни пуд сеферда рехъ хгайтIа, адакай чIехи гунагь жезва. Гила гьисаба кьан, йикъа шумуд сеферда пIапIрус чIугвазватIа ва нетижада гьикьван кьадарда чIехи гунагьар арадал къвезватIа.  Йиса шумуд варз ава ва вацра шумуд югъ ава?! И вахтунин къене гьикьван пIапIрусар чIугвазва?! Къуй Аллагьди пIапIрус чIугвазвайбуруз ам гадардай къуват гурай!  Тембек иблисди гъвечIи нажас авур чкадал экъечIнавайди я. ПIапIрус чIугун хьтин цIийивилелай Исламда мад нагьакьан кар авач. Лугьузвай-вал, инанмиш туширбурун арада сифте пIапIрус чIугваз гатIумай йис 999 лагьайди я.
 Вилик девирра алимрин арадай кутуг тавур крар акурла ихьтин алимрикай абур яргъа жез гьавлат жедай, гьикI хьи, абурухъ тамамдиз акьул, чирвилер авай ва Исламдин гъавурда авай.  Алай вахтунда икI туш. Исятда инсанри лугьузва: «Нагагь къадагъа алайтIа, абуруни гьакI ийидачир» - ва чпиз акурди шаддиз тикрарзава.
Диндин алимри тестикьзавайвал, чандиз зарар гузвай гьар гьи шей хьайитIани, недай ва хъвадайди ятIани, ахьтинди гьарам я, адал къадагъа ала.

Лезгинский исламский просветительский портал