Кьейи кас патал гьи кIвалах авун виридалайни хийирлу жеда Эгер мусурман вичивай ахъа хьайи ферз кпIар, сивер къаза хъувун тавуна кьенваз хьайитIа вуч ийида

Батмиш жезвай касдиз куьмек герекзавайди хьиз, кьенвай касни чна адаз менфят гудай са кар авунихъ даим муьгьтеж я. Гьатта, эгер чна гьакI а кас рикIел хкана, Аллагьдихъ  элкъвена адан гунагьрилай гъил къачун патал дуьа авуртIа, и карди адаз менфят гуда. Къуръандин аятра чаз жуван диде-бубадиз ва вири мусурман стхайризни вахариз дуьа ая лугьузва.

 ГьакIни гьадисда лагьанва: «Саъд лугьудай асгьабди Пайгъамбардивай (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) хабар кьуна: «Зи диде кечмиш хьана, виридалайни хъсан садакьа адан паталай вуч жеда?». Пайгъамбарди  (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) жаваб гана: «Яд». Гьаниз килигна, Саъда вичин дидедин тIварцIихъай хьуй лагьана са къуй эгъуьнна».

Садакьадин метлеблувал ам харж ийизвай рекьелай аслу я -  лайихлу чкадиз ва я инсанриз ганвани, я дахьайтIа, лайих тушир. И кардикай чун виликдай рахана.

Ислам диндин алимрин фикирдалди, виридалайни чIехи менфят кьейи мусурмандин руьгьдиз пудкъанни цIуд агъзур сеферда зикир («ля илягьа иллялЛагь») кIелайтIа жеда, амма зикир ийидайлани вичин шартIар кьиле тухун лазим къведа. Эгер инсанди вичин уьмуьрда  и кьадар зикир кIелайтIа, я тахьайтIа адахъ са ни хьайитIани кIелна, хьайи суваб адан руьгьдиз багъиш авуртIа,  кьенвайди жегьнемдин цIувай къутармиш жеда. И кардин гьакъиндай рикIин илимар гвай ксари («агьлю кашф») са шакни авачиз шагьидвал ийизва. И кардин гьакъиндай лугьузвай Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) гьадисни ава, эгер михьи  рикIелди  пудкъанни цIуд агъзур сеферда кьенвай касдал зикир кIелайтIа, Аллагьди  ам жегьеннемдин азабрикай азад ийида.Эгер мусурман капI ва я сив Шариатди кьабулдай себеб авачиз, ахъайна кьенваз хьайитIа, ахъа хьайи кпIар, сивер гьисабна, гьар садай ругуд виш грамм (1 мудд) къуьл ва я гьажибугъда лайихлу инсанриз пайда. Эгер къуьл гуз жезвачтIа, имам Абу Гьанифадин мазгьабдаллаз акъатай къуьлуьнин кьадар гьисабна пулуналди гуда. Амма эгер ихьтин тIакьатар авачиз хьайитIа, чан аламай инсанри адавай ахъа хьайи гьар са капI къаза хъийида. Гьа и къайдада сивни къаза хъийида. Гьар са ахъа хьайи сивин ериндай са муд къуьл ва я адан къимет гьикьван жезватIа килигна гьа кьадар пул гуда. Эгер  ахъа хьанвай кпIар ва сивер къаза хъувун, абур гзаф хьуниз килигна, мумкинсуз кьадардив агакьнаваз хьайитIа, диндар инсанар  кафарат (искупление) авун патал кIватIна искъатI пайда. Гьамни и тегьерда ийида. Инсанар гьалкъада ацукьда, махсус дуьа кIелна къуьл ва я са маса шей сада садав вугуда, ахпа сагьибдив вахкуда. И карда амай вири куьлуьшуьлуьяр алимривай хабар кьуртIа жеда. ИскъатI-кафарат ва маса садакьаяр кьейидаз менфятлубур хьун патал  ам и дуьньядай мусурман яз фин шартI я. Эгер инсан кафир яз кьейитIа, адаз са куьникайни куьмек жедач. Аллагьди   хуьрай гьар са мусурман  имансуз кьиникьдикай! Гьикьван гзаф гунагьар хьайитIани, инсандиз иман гваз дуьньядай финилай еке шадвал авач. Аллагьди  чаз эхиримжи нефес къачудайла шадвал гурай - вичин рикIин сидкьидай Сад Аллагьдихъ  ва Мугьаммад Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) илимдихъ инанмиш хьанвайдаз гьар садаз диндар касдин кьиникь пишкешрай! Эгер кьейидан хиве инсандин вилик бурж амаз хьайитIа, ам гьерекатна ада тунвай малдевлетдикай вахкун лазим я. Я тахьайтIа, бурж вугай касдивай гъил къачун тIалабда. Эгер кьейида са шейни тунвачиз хьайитIа, варисри а буржар чпин пулуникай вахкуда.

Лезгинский исламский просветительский портал