Рамазандин вацра сив хуьнин лайихлувиликай гьадисар 3

10. Исфагьаниди Абу Гьурайрадилай (Аллагь рзи хьуй)  Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  гьадис агакьарна:

«Рамазандин варз алукьайла, Аллагь  Вичин халкьдиз килигзава, Ам садра килигай касдиз азаб гьич аквадач. Рамазандин вацран гьар са юкъуз Аллагь-Таалади жегьеннемдин цIукай агъзурралди инсанар азад ийизва. Рамазандин 29-йиф алукьайла, Ада вири вацра азадай кьван инсанар азадзава. Суварин йифиз малаикри ван хкажзава ва Аллагь-Таалади абурал Вичин Нур ракъурзава. Суварин юкъуз Халикьди  абуруз малумарзава: «Эй, малаикар, вичин хиве тунвай везифа кьилиз акъудай касдиз вуч авун лазим я?» Малаикри жаваб гузва: «Адаз вичин кIвалахдин гьакъи тамамдиз гана кIанда». Аллагь-Таалади лугьузва: «Куьн шагьидар хьурай, За абурун вири гунагьрилай гъил къачуна».

11. ТIабараниди Убайдат бну Сабиталай (Аллагь рзи хьуй)  гьадис агакьарна:

«Куьне хъсан амалра ийизвай чалишмишвилер акурла Аллагьди  квел Вичин регьим къурзавай, гунагьрикай михьзавай, тIалабунриз жаваб гузвай варз – Рамазан алукьна. Малаикрин вилик Ада квелди дамахзава, гьавиляй куьне Халикьдиз  анжах хъсан амалар къалура. И вацра бахтлу тахьай кас Аллагьдин  регьимдикай магьрум жеда».

 

12. Байгьакъиди ва Насаиди Абу Гьурайрадилай (Аллагь рзи хьуй)  Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  гьадис агакьарна: «Алукьна Рамазан – берекатдин варз, Аллагьди  инсанрин хиве сив хуьн тунвай, цавун варар ахъа жезвай, жегьеннемдин варар агалзавай, иблисар къандалра твазвай, вичин са йиф агъзур вацралай хийирлу варз».

 

13. ТIабараниди агакьарнавай гьадисдин эхирда лугьузва:

«Рамазан вацра михьи тахьай (яни туба авуна дуьз рекьел кам вегьин тавур) касдиз азаб ва магьрумвал жеда. И вацрани ам гунагьрикай михьи тахьайтIа, бес мус хьурай?!»

 

14. Абу Шейха Абу Саид Худридилай (Аллагь рзи хьуй)  агакьарнавай Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  гьадисда лагьанва: «Рамазан – зи умматдин варз я. Са кас начагъ хьайила, адал кьил чIугваз фида. Сив гвай арада ада таб тавуртIа, чIуру гафар лугьун тавуртIа, гьалал тIуьналди сив хкудайтIа, экуьнин ва месин кIпар мискIинда авуртIа, ферз кпIар лайихлу тегьерда ийиз алахъайтIа, ам вичин хамунай экъечIзавай гъуьлягъ хьиз гунагьрай экъечIда».

 

15. Ибн Гьузаймади вичин «Сагьигьда» кхьенвай, Байгьакъиди ва Абу Шайха Абу Масуд Гъифаридилай (Аллагь рзи хьуй)  агакьарнавай гьадисда лагьанва:

 «Эгер лукIариз Рамазандин вацракай гьакъикъат чир хьанайтIа, абуруз ам йисан къене давам хьана кIан жедай». Ибн Гьажара лагьана: «Рамазан варз куьтягь хьун кIан хьун еке гунагь я. Аль-Амирани лагьана: «Рамазан варз фад акъатна куьтягь хьун кIан хьун еке гунагьрикай сад я жеди, амма ихьтин мурад Аллагьдиз  ибадат ийиз такIанвиляй арадал атанатIа, инсан ягъалмишвиле (куфрда) гьатунин къурхувални ава».

 

16. Вичихъ якъин цIиргъ авай гьадис Байгьакъиди Абдуллагь ибн Масудалай (Аллагь рзи хьуй)  агакьарна:

«Экв алукьдалди гьар йифиз Рамазандин вацра цаварилай малаикди малумарзава: «Хъсанвилихъ къекъвезвайда ам артухаррай ва хъсанвал ийиз алахърай! Писвал ийизвайди, туба ая! Туба ийизвайбур авани? Аллагьди абурун туба кьабулда. ТIалабзавайбур авани? Аллагьди абуруз гуда. Рамазандин гьар йифиз Аллагь-Таалади пудкъад агъзур кас жегьеннемдин цIукай азадзава, вацран эхиримжи йифиз сагъ вацра азад авур кьван инсанар азадда, яни жегьеннемдин цIукай пудкъад агъзур къанни цIуд сеферда (1 800 000 кас) азадда».

 

17. ТIабараниди, Байгьакъиди ва Исфагьаниди Умаралай (Аллагь рази хьуй) агакьарнавай гьадисда лагьанва:

«Рамазандин вацра Аллагь  рикIел гъизвай инсандин гунагьрилай гъил къачуда ва тIалабзавайди жаваб тагана тадач».

 

 Шейх Абдуллагь аль-Гьаддада кхьизва: «Рамазан мусурманар патал няметар ва берекат артух жезвай варз я. И вацран 27-юкъуз Бадр женг кьиле фена, и вацра Мекке къачуна ва инсанри Ислам кьабулиз башламишна. И вацра авай са йиф – Лайлатуль Къадр ам чпик и йиф квачир агъзур вацралай лайихлу я.

Эгер цIикьвед йисан къене гьар са Лайлату-ль-Къадр йиф ибадатал машгъул яз акъудайтIа, им агъзур йисан ибадатдиз барабар жеда. Идалайни гъейри гьикьван няметар ава и вацра?! И вацран лайихлувал чиз адан гьар са сят ва декьикьа Аллагьдиз  кIани кIвалахра кечирмишай инсандиз еке шадвал жеда. Им Халикьди Вичиз кIани инсанриз гузвай савкьват я. «Фатгьул Аллям» ктабдин гьашиятда Мугьаммад Гьажара кхьизва: «Гьар цIикьвед вацралай мусурманриз ажайиб, вичихъ галаз маса гьич са варзни гекъигиз тежер варз алукьзава». И варз алукьнамазди Регьимдин ракIарин вилик руьгьери тади ийизва. Адан варар муъминрин рикIери гатазва.
Гьакъикъатда, Рамазандин варз Аллагь-Таалади няметар къазанмишун, гунагьрилай гъил къачун, садакьа паюн, Къуръан кIелун, Аллагь  рикIел гъун (зикир), йифен ва йикъан ибадат авун, дуьаяр ва Халикьдиз  шукур авун патал яратмишнавай варз тирди чун гъавурда акьазва. Ибур вири эхиратдиз хъсан амалар гьазурун патал я.

 Дуьньядин алверда хийир ва зарар жедайвал эхиратдин алвердани абур жезва. Гьавиляй Аллагь  патал вичин рикIмихьай, къилих хъсанарай  касдиз эхиратда бахт ва гзаф хийир жеда. И вацраз далу гайи, вич такабурлудаказ тухвай, таб авур ва гъибет, буьгьтен авур, чIуру гафар лагьай, пехил хьайи, яни гьарам авур касдиз лагьайтIа, алчахвал ва пашманвал жеда. Рамазандин вацра ракъурзавай берекат, няметар ва регьим анжах пак вацраз гьуьрметна тамамдиз сив хвейи, чпелай алакьдай тегьерда везифаяр кьилиз акъудай ва бедендин паяр гьарамдивай яргъа авур инсанриз кьисмет жеда. Гьадисда лагьанва: «Гьикьван сивер хуьзвайбур ава хьи, хвейи сиверикай абуруз анжах каш ва цихъ къанихвал жеда».
Сив хуьн Аллагьди  инсандин хиве неинки ам кашалди ва цихъ къаних-вилелди ахтармишун патал тунва. Сив хуьн – им бедендин сагъламвал, нефс бедендин гьевесрикай яргъа авун ва хъсан амалрал машгъуларун я. Ам гьакIни руьгь Малауль А’ля дережадиз руьгь хкажун ва бедендин паяр Халикьдиз ибадат авунихъ элкъуьрун, ам къекъверагвиле гишила авайбурни рикIел хкун я.

Аллагь-Таалади лагьанва (мана): «Сивер хуьх, квез хъсан жеда».

Скачать книгу

Лезгинский исламский просветительский портал