Мусурман-гъуьлуь вич чара дишегьлийрин патахъай гьикI тухвана кIанзаватIа хабар гузвай сура Къуръанда авани?

Пак Къуръанда итимризни дишегьлийриз гзаф весияр ава. Чара дишегьли итимдиз гьарам я, иллаки вичихъ паб авайдаз. Аллагь-Таалади лагьанва (мана):

«Лагь (Я Мугьаммад (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) ) иман гъанвай итимриз, къуй абуру чпин вилер агъузрай (гьарамдиз килиг тавурай)  ва чпин гьаяяр хуьрай. Им михьивал я, гьакъикъатда Аллагьдиз  абуру вуч ийизватIа малум я» («Ан-Нур» сура, 30-аят).  

Чара итимринни дишегьлийрин арада алакъа хьун ихтияр авачирди чаз агъадихъ галай аятдайни аквазва:

«Куьн зинадив (ашервал) гьич агатмир (яни адав агуддай гьич са кIвалахни ийимир), вучиз лагьайтIа ам (зина) алчахвал ва чIуру рехъ я» («Аль-Исра» сура, 32-аят).

ИкI хьайила, гьарамдал гъизвай гьар са кIвалах авун гьарам я. И аятдиз баян гузвай гьадис ава: «Вилерин зина - чара дишегьлийриз килигун я, япарин зина - гьарамдиз яб гун я, мецин зина - чара дишегьлийрихъ галаз рахун я, гъилерин зина - гьарамдив хкIун я, кIвачерин зина -  гьарам ийиз фин я (Аль-Бухари, Муслим). Куьне фикир ганатIа, и гьадисда са шумуд сеферда «зина» гаф тикрарна, гьар са гунагьдиз «зина» лугьудай тIвар гана. Яни и гафуналди Пайгъамбардиз (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  ибур вири зинадив гекъигиз жедай ва зинадал гъизвай еке гунагьар тирди къалуриз кIан хьана. Винидихъ лагьайвал, зинадал гъизвай амаларни зина я. Иниз килигна, итимди ва дишегьлиди, иллаки гъуьлуьк квай ва я паб авайбуру и амалрикай чеб хуьз алахъна кIанда. Ваз гьикI ви юлдашдихъ галаз, рушахъ ва я вахахъ галаз гьадисда тIвар кьур жуьре зинаяр авуна кIанзавачтIа, гьакI масабурун мукьвабурухъ галазни абур ийиз кIан жемир, абурни са нин ятIани вахар, дидеяр, рушар, юлдашар я. Вуна авуртIа гьич са шакни алачиз вазни хъийида, им ахтармишнавай кIвалах я.

 

Лезгинский исламский просветительский портал