Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал), суннадал чан хкун

Имам аль-Гъазалиди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) кхьизва: «Вун суннадикай адал тек са амал тавуртIани ихтияр авайди чизвай алимрин жергедай жемир. ГьакIни Аш-Шаараниди кхьизвайвал, гьар са суннадай Женнетда кьилдин дережа тайинарнава. Сунна вичел амал авун ферз кар яз тушиз гьисабна, ам кьилиз акъуд тавур касдиз Женнетда (эгер ам аниз акъатайтIа) адаз Суннадал амал авунайтIа вичиз гун мумкин тир дережа къалурда ва ахпа адаз икI лугьуда: гила и дережа ваз тагайтIани жеда».

Пайгъамбардилай (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), чал агакьнавай вири суннайрал амал авун регьят кар туш. Амма вири суннаяр кьилиз акъудиз жезвач лагьана абурув ерли гьуьрметсуз эгечIунни дуьз туш. Жуван мумкинвилериз килигна Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), суннаяр кьилиз акъудиз алахъна кIанда. Суннадал амал ийиз гьикьван вун гзаф алахъайтIа, гьакьван ваз Аллагьни Адан Пайгъамбар (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), гзаф кIанзава, вучиз лагьайтIа ам ви патай абуруз кIанивал къалурзавай лишан я. Гьикьван Аллагьдизни Адан Пайгъамбардиз (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), вун кIан хьайитIа, Къияматдин юкъуз гьакьван вун Расулуллагьдиз (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), мукьва жеда, ва кьилинди, вун кьве дуьньядани бахтунин сагьиб жеда.

 Сунна - им Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), рехъ я. Гьаниз килигна ада ая лагьай гьар са кар авун (кIандатIа ферз хьурай, кIандатIа - сунна) ва яргъа хьухь лагьай гьар са кардивай яргъа хьун (кIандатIа ам гунагь кар хьурай, кIандатIа – меслят къалур тавунвайди) - ибур Суннадик акатзава. Вучиз лагьайтIа Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), чаз ая лагьай вири крар инсаниятдиз хийир авайбур я.

Эгер чна вири чи крара Суннадал амал авуртIа, чун бедбахтвилин дегьнедиз аватуникай къутармиш жеда ва чун кьве дуьньядани бахтлу инсанрин жергейра гьатда. «Ругь аль-баян» тафсирда икI лагьанва: «Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), гуьгъуьна фин гьар са иман авай касдин буржи я».

Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), авур ва лагьай гьар са кардал чна амал авун лазим я, гьатта «вучиз, вуч паталди» лугьудай суаларни гана кIандач. Суннада эхир са тайин камаллувал, метлеб тахьана жедач. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), са бязи гьерекатрин гъавурда чун акьазва, адан са бязи гьерекатриз анжах алимривай баян гуз жеда, амма са кьадар гьерекатрин метлеб вуч ятIа гьич алимризни чир жедач, а гьерекатрин гъавурда анжах арифдарар акьада, гьакIни са касни гъавурда такьадай гьерекатарни ава, абурун метлеб чир хьун анажах тек са Пайгъамбардиз (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), вичиз хас я. Амма метлебдин гъавурда акьуртIани, такьуртIани чна Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), вири Суннайрал амал авун лазим я. Пак Къуръанда лугьузва (мана): «Квез Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), гъайиди къачу, ада къадагъа авурдавай яргъа хьухь!» («Аль-Гьашр» сура, 7-аят). Гьаниз килигна Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), Суннайрал чна са рахунни алачиз амална кIанда. Ада вичин хсуси хийир патал чаз са карни ая лагьанвач. Пак Къуръанда лугьузва (мана): «Ада гафар вичин хсуси хийир патал лугьузвач, адан гафар Аллагьди адан рикIе тунвай вагьйу я». («Ан-Нажм» сура, 3-аят). Гьаниз килигна чи рикI алай Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал), Суннадал амал авур кас гьам хсуси яз, гьамни жемятдин арада бахтлу жеда.

КьатI ама.

Лезгинский исламский просветительский портал