Шаввалдин вацран сиверин лайихлувилер

ГьикI ферз тир кпIунин гуьгъуьнай суннат капI  ва я гъалатI хьайила, сагьви сужда ийизватIа, гьакI   Рамазандин вацрани, сив хуьдайла, тур эдебар   ва къайгъусузвилер  Шаввалдин ругуд юкъуз сив кьуналди эвез хъийизва.  Шаввалдин ругуд йикъан сивер, Рамазандин вацранбур хьиз, гьузурда аваз, яни Аллагь-Таала рикIе аваз эдебдалди кьун лазим я.  Гьатта Рамазандин вацран сиверилайни гзаф гьузурда аваз ва эдеб хвена кьун лазим я, гьикI хьи абур кимивилер ахцIур хъийизвай сивер я. Эгер абур дуьз тахьайтIа, чи къаст кьилиз акъатдач ва кимивилер ахцIур хъийизвай сив вич эвез хъувунихъ муьгьтеж жеда. Гьа икI эвездин сив вич эвез хъувун лазим жеда ва сад садахъ муьгьтеж тир сиверин   цIиргъ арадал къведа.

Сив хуьнин сувар

Сив хуьнин сувар (яни Шавваль вацран 1-югъ) ва Къурбанд сувар (Зу-ль-Гьиджа вацран 10-югъ) Аллагьди суварин йикъар яз хкяна, вучиз лагьайтIа и йикъара муъминар Аллагьдиз муьтIуьгъ хьунилай гуьгъуьниз Адан Пайгъамбардиз (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  табий хьуниз гьазур жезва.
Яни Аллагьди эмирнавай 30 юкъуз сив хвейидалай гуьгъуьниз Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал)  хвейи, сунна тир Шаввальдин 6 юкъуз сивер хуьниз гьазур жезва. Аллагьди и вахтунда мусурманриз гузвай няметриз, берекатриз килигна ам йисан-йиса алукьзава ва гьадахъ галаз санал шадвални къвезва.

Лайлату-ль-Къадр – Къудратдин йиф

Лайлату-ль-Къадр лайихлу, виридалайни виняй ва кIани тир йиф я. А йифиз Лайлату-ль-Къадр лугьунин метлебни гьа и йифиз кьисметар, крар ва девлетар тайинарун я.

Пак тир Лайлату-ль-Къадрдин йифекай Аллагь-Таалади кьилдин са сура ракъурнава. А сурада Аллагь-Таалади луьгьузвайвал, и йифиз Хуьзвай Кьулараллаз (Хранимые Скрижали) Къуръан агъада авай цаварал авудна.

И йиф агъзур вацралайни багьа я. Гьа и йифиз Жабраил малаик маса малаикарни галаз агъадавай цаварал эвичIзава. Экуьнин ярар ядалди инсанриз Аллагьдин патай саламар ракъурзава ("аль-Къадр" сурадин мана).

Агъзур вацралай хъсан йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьакъиндай Аллагь-Таалади «аль-Къадр» лугьудай кьилдин са сура ракъурнава (мана): «За Къуръан Лайлату-ль-Къадрдин йифиз ракъурнава». А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди  Пайгъамбардихъ (Аллагьдин салатни салам  хьуй адал)  элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин фазилатлувал ваз чизвач». Ахпа Аллагь -Таалади адан фазилатлувилиз Вичи баян гузва: «А йифиз авур ибадат чпик Лайлату-ль-Къадр квачир агъзур вацра авурдалай хъсан я. А йифиз цаварилай чпин кьиле Жабраил малаик (Адал салам хьуй) аваз, хийир ва берекат гваз малаикар чилел эвичIзава. Ибур вири Аллагьдин  ихтиярдалди жезвай крар я. Ам экуьнин ярар ядалди инсанар патал саламат я» («Тафсиру -ль -Байзави», «Лайлату -ль -Къадр» сура).

Сив хуьнин сирер

Пак Рамазандин варз мад сеферда къаршилами-шуналди Аллагь-Таалади чаз хъсан крар гзафардай ва чIуру крар туба ийидай мумкинвал ганва. Сив хуьнин гьикмет вуч я, ам вуч патал чи хиве тунва?

Малум я хьи, инсан Аллагь-Таалади халкь авунвай лап тамам шейэрикай сад я. Ада чи хиве тунвай гьар са кардин къене чун патал еке гьикмет ва мергьяматлувал ава. Абур неинки руьгьдинни бедендин сагъламвилин, гьакIни эхиратдин югъ патал хийирар ва няметар я. Гьаниз килигна, чи хиве твазвай гьар са кардикай кьве жуьредин (и дуьньяда ва эхиратда) хийир ава.

Лезгинский исламский просветительский портал