СИВ ХЬУН АТIУЗВАЙ ГЬЕРЕКАТАР

Сив хьун атlузвай гьерекатар им я:

1) ТIуьн ва хъун.

Экуьнилай, яни экуьнин капI алукьунин вахтунилай, та рагъ акIидалди, яни гъетрен капI жедалди, тIуьникай ва хъуникай акъвазун лазим я. Идалайни гъейри, инсандин бедендин тIебии тIвеквенрай (сивяй, нерай, япарай, вилерай, вилик ва кьулухъ патан менфезрай) къенез са затI ракъурун къадагъа я. Месела; япарай къенез яд фидайвал авуна кIандач, пIапIрус чIугуна кIандач ва икI мад. 

СИВ ХУЬНИН РУКНУЯР

Сив хуьн дуьз (трус) хьун патал са бязи чарасуз арканар амал авуна кIанда:

1) Ният авун.

Ният авун  Аллагь-Таала рази хьун патал рикIе сив хуьдай ният хьун ва жезмай кьван ван алаз лугьун чарасуз я. Месела, ният авунин тахминан тегьер ихьтинди я: "БисмилЛагьи-р-рахIмани-р-рахIим. Ният ийизва за алай йисан Рамазандин вацран пакадин йикъан ферз тир сив хуьниз Аллагь патал!"

Имам Шафиидин мазгьабдалди ният сив хуьдалди гьар юкъуз авуна кIанда. Ам рагъ акIайдалай экъечIдалди авай вахтунда мус хьайитIани авуртIа жеда.

СИВ ХУЬНИН ШАРТlАР

Рамазандин вацра ферз тир сив хуьн чарасуз я:

1) Мусурмандиз (кафирди ва я муртадди хвейи сивер кьабулзавач).

2) Яшар бегьем хьанвайбуруз.

3) Акьул тамамбуруз.

4) Сагълам ва сив хуьн алакьза вайбуруз.

5) Дишегьли вацран кьилерикай ва аял хайидалай кьулухъ къвезвайбурукай михьи хуьн лазим я (вацран кьилер ва я аял хайидалай кьулухъ къвезвайбур авайла хвейи сив кьабулзавач).

РАМАЗАНДИН ВАЦРА СИВ ХЬУН

Бисмиллягьи-р-рахlмани-р-рахlим Алемрин Раббидиз шукур, саламатвални хийир-дуьа чи Мугьаммад Пайгъамбардиз адан вири асгьабриз хьуй.

Сифте гаф

Рамазан- И варз мусурманар патал иллаки кьетIенди я. Гьаниз килигна и вацра абуру сивер хуьн лазим я. Рамазандин вацра сив хуьн яшар бегьем (акьулбалугъ) хьайи гьар са мусурман патал ферз я. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) гьадисда лугьузвайвал, Рамазандин варз алукьнамаз, Женнетдин варар ахъа, Жегьеннемдин варар агал жезва.

Начагъ дишегьлидиз эркек-духтурдин кьилив фидай ихтияр авани?

ЧIехи алим Мугьаммад Абдуллагь Журжаниди вичин «Фатгьул Аллям» ктабда икI лугьузва: «Эгер дишегьли-духтурар авачиз хьайитIа, дишегьлидихъ магьрам (шариатди некягь авун къадагъа ийизвай лап мукьва кас, месела, буба, стха…), гъуьл ва я ихтибарнавай дишегьли галаз хьайитIа, итим-духтурдиз ам сагъардай ихтияр ава. Идалайни гъейри маса шартIарни ава: «Духтур ихтибарнавайди (амин), ада са чIуру кIвалах ийида лагьана, кичIевал авачирди, мусурман-духтур аваз хьайитIа, кафир-духтурдин кьилив тефин, дишегьлидини бедендикай анжах чарасузвал авай чка кьецIиларун, адалай гзаф ваъ» («Фатгьуль-Аллям», 2-томдин 153-чин).

Лезгинский исламский просветительский портал