За кьур кьин чIурна. Гила вуч ийида?

Кьин чIурай касди цIуд кесибдиз гьардаз са мудд (600г) къуьл ва я ам яшамиш жезвай чкада инсанри гзафни-гзаф тIуьниз ишлемишзавай шей гун лазим я. ГьакIни 600 граммдин паталай гьар са касдиз са партал: перем, шалвар, ягълух ва масабур паяйтIа жеда. Инал гьисабай шейэрикай садни ийиз тежезвайда пуд юкъуз сив хвена кIанда. Ара ахъай тавуна пуд юкъуз сивер хуьн шартI туш, яни са сив къе муькуьди са шумуд йикъалай хвейитIани жеда. Са кIвалахдикай, гунагьдикай туба ийидайла, инсандиз Аллагьдал кьин кьун меслят къалурзавач, вучиз лагьайтIа адаз вичи а гунагь мад хъийин тийидайди чизвач хьи. 

Аввабин суннат-капI инкар авун дуьз яни?

Дуьз рекьелай алатнавайбуру, чпин гафариз къуват яз, тестикьарзава хьи, гуя аввабинрин кпIар авун суннат я лугьузвай гьадисар чеб зайифбур я. Мадни абуру аввабинрин кпIар рагъ экъечIайдалай кьулухъ ийизвай кпIар (зугьа) я лугьузва. Амма а авамриз Мугьаммад Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) гъетрен кпIунилай кьулухъ ийизвай суннат- кпIаризни аввабинрин кпIар лагьайди чизвач. ГьакIни абуруз зайиф гьадисрални, эгер абуру хъсан крарикай, хуш къилихрикай, ерийрикай ихтилат физватIа, амал ийидай ихтияр авайди чизвач. Идалайни гъейри, эгер гьа са месэладин гьакъиндай са шумуд зайиф гьадис гъанваз хьайитIа, а гьадисри гьакъикъи гьадис эвез ийида (яни са шумуд зайиф гьадис санлай къачурла абур гьакъикъи са гьадисдиз барабар жеда).

Кьейид авай кIваляй тIуьн недай ихтияр авани?

Инсан кьейи кIвале пуд йикъан къене тIуьн гьазурун ва ам тIуьн карагьат (меслят къалур тийизвай) тир  цIийивал я. Карагьат тир цIийивилер лагьайтIа, чпин нубатда, къадагъа авунвайбуруз мукьвал тир  ва ихтияр авайдаз мукьвал тир цIийивилериз пай жезва. Кьейи чкада тIуьн гьазурун ихтияр авайбуруз мукьвал тир карагьат цIийивилик акатзава. И карда гунагь авач. 
Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) вичин  асгьаб, Алидин стха Жа’фар Мутат чкада кьиле фейи женгина шагьид яз телеф хьайи хабар агакьайла, лагьанай: «Жа’фаран хизан патал тIуьн гьазура, вучиз лагьайтIа абурал залан хабар агакьнава ва абуруз тIуьн гьазурдай мумкинвал авач».

Суваб гъиляй ахъаймир, суннат-ратибат кпIар ая! 6

Вад лагьайди, месин кпIунин суннатар.

Ибн Умара (Аллагь рази хьуй) ахъайнавай гьадисда лагьанва: «Месин кпIунилай кьулухъ кьуд ракат суннат капI авурдаз Лайлату-ль-Къадр йиф ибадатда акъудай кьван суваб кхьида».

Имам аш-Шафиидин (Аллагь рази хьуй) мазгьабда месин кпIунилай кьулухъ кьве ракат ийизва, идан гьакъиндай Умму Гьабибата  ахъайнавай гьадисни ава: «Са йикъан къене цIикьвед ракат ратибат кпIар авур инсандиз Аллагьди Женнетда кIвал эцигда». 

Суваб гъиляй ахъаймир, суннат-ратибат кпIар ая! 5

Кьуд лагьайди, гъетрен кпIунин суннатар Мугьаммад Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  папалай ихьтин гьадис агакьна: «Экуьнин кпIунин вилик ва гъетрен кпIунилай кьулух ийизвай суннат-ратибат кпIарин сад лагьай ракатда «аль-Кафирун» ва кьвед лагьайда «аль-Ихлас» сураяр кIелун меслят къалурзава. Гъетрен капI авурдалай кьулухъ садахъни галаз рахун тавунмаз кьве ракат суннат капI авуртIа, адаз Иллиюнда (Савадлу инсанрин руьгьер Къияматдин йикъалди жезвай чка) еке суваб кхьида». 

Лезгинский исламский просветительский портал