СИВ ХУЬНИН ШАРТlАР

Сив хуьн турус хьун патал агъадихъ галай шартIар хуьн чарасуз я:

1. Аллагь патал сив хуьниз рикIяй ният авун, мецяй лугьун - суннат я. Ниятдин кIалуб ихьтинди я: "Ният ийизва за, алай йисан Рамазандин вацра ферз тир пакагьан сив хуьниз, Аллагь патал", яни ниятдин къене сив хуьнин йис, варз, югъ ва ферз тирди малумарзава.

Имам Шафиидин мазгьабдалди ният сив хуьдалди гьар юкъуз авуна кIанда. Ам рагъ акIайдалай экъечIдалди авай вахтунда мус хьайитIани авуртIа жеда. 

КапI ийидайла тирш ягъайтIа, ам чIур жезвани?

КпIунал сесер, гьарфар акъуддай ихтияр авачирди чаз чизва. Эгер капI ийизвай инсанди тирш ягъайтIа ва адахъ галаз гьич са гьарфни акъат тавуртIа капI чIур жезвач. ГьакIни чIур жезвач, эгер мана авачир са гьарф акъатайтIа, месела, «а». Эгер тирш ягъайла садалай гзаф гьарфар, гьатта чпихъ мана авачир сивяй акъатайтIа капI чIур жезва. Месела, апши…

(«Фатгьу-ль- Муин»).

Нажас вуч я?

Нажас чирк лагьай чIал я. Нажасар ибур я: гьар са пиянарзавай жими затI (чехир, эрекь...); кицI; вак; инсандилай, балугъдилай ва цIицIерилай гъейри амай вири кьейи гьайванрин мейитар; инсандин ва гьайвандин вилик ва я кьулухъ галай айиб чкайрай акъатзавай, маядилай гъейри, амай вири шейэр; иви; экъуьчайла къвезвай шейэр; чпин як тIуьниз ишлемиш тийизвай гьайванрин (ламран, кацин...) нек; гьайвандикай галатай пай (кIвач, яб...). Йис (сар) ва цIакулар нажас туш. 

Садбуру тирш ягъайла «хийир» лугьузва. ИкI лугьун дуьз яни?

Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни  салам  хьуй адал) суннадал асаслу хьана, тирш ягъай касди «Альгьамдулиллягь» (шукур хьуй Аллагьдиз) лагьана кIанда, адан ван хьайида «яргьамукаллагь» (Аллагьди  вун регьимдик кутурай), мад тирш ягъай касди жаваб хгуда «ягьдикаллагь» (Аллагьди  ваз дуьз рехъ къалуррай). Тирш ягъайда «альхамдулиллагь» лагьайла адан ван хьайи инсанрикай сада кьванни  «яргьамукаллагь» лугьун лазим я.

КпIарин вахтарикай важиблу чирвилер

Гьар са кпIуниз вичин вахт ава. Идакай Къуръандани лагьанва. Виридалайни хъсан амални, вахтунда авур капI я.

 

Экуьнин кпIунин вахт

Экуьнин кпIунин вахт гьакъикъи экв малум хьайила алукьзава ва рагъ экъечIдалди давам жезва. Экв малум жедалди РагъэкъечIдай патан цава сикIрен тумуниз ухшар авай, РагъэкъечIдай патахъай РагъакIидай патахъ са лацу цIар акъатзава. Идаз тапан экв малум хьун лугьузва, яни им кпIунин вахт туш. Идалай кьулухъ са тIимил вахтунилай «сикIрен тумунин» гьяркьуьвилихъ лацу цIарар акъатзава. Гьа и лацу цIарар акъатайла экуьнин кпIунин халисан вахт алукьзава.

Лезгинский исламский просветительский портал