Дастамаз къачурдалай кьулухъ гъилер, чин дасмалдал кьурур хъийидай ихтияр авани?

Ихтияр ава, анжах кьурур тавун меслят къалурзава. Амма абур кьурур тавуртIа инсан начагъ хьун мумкин ятIа, кьурурна кIанда. Мусурман вичин бедендихъ гелкъвена кIанда
(«ИгIанату-тI-тIалибин»).

Ченедин кIан кIевун дишегьлиз ферз яни?

КапI ийидайла ва чара (яни магьрамар тушир) итимар алай чкадал мусурман дишегьлиди (капI тийизвайдини гьа жергеда аваз) чинилайни гъилерин капашрилай гъейри амай вири беден кIевун чарасуз я. ИкI хьайила ченедин кIанни кIевун ферз я, ам ахъа тахьун патал ченедикай са тIимил кьван чка хьайитIани кIевна кIанда. Бязи, гьатта капI ийизвай дишегьлийри чпин гарданар, гъилер, кIвачер дуьздал ийизва, икI авун, гьелбетда, гьарам я .
                                                           («Тугьфату-ль-Мугьтаж»).

СИВ ХУЬН ТАВУНАЙ ГУНАГЬ

1) Тирмизиди, Насаиди, Абу Давуда Абу Гьурайрадила  ( Аллагь рази хьуй )  Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) гьадис агакьарна:

«Шариатди кьабулдай себеб авачиз Рамазандин вацракай са югъ сив хуьн тавуна тур инсандивай ам вичин амай уьмуьрда сивер хвейитIани, эвез ийиз жедач».

И гьадисдин мана ам я хьи, амай уьмуьрда сивер хуьн хъувуртIани, Рамазандин са йикъан суваб адаз хъжедач. Им чна ахъа хьайи сивер хуьн хъувуна кIандач лагьай чIал туш.

Гъуьлуьк квачир дишегьлидиз рангар ядай ихтияр авани?

Дишегьлидиз чара итимрин вилик рангар алаз экъечIдай ихтияр авач ва гьакI куьчедиз экъечIдай ихтиярни.
Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана): «Аквазвай чкайрилай гъейри, яни чин ва гъилерин капашар квачиз, къуй абуру (дишегьлийри) амай чпин гуьрчег чкаяр ачухдаказ къалур тавурай» («ан-Нур» сура, 31-аят).
Дишегьлидиз анжах чин ва гъилин капашар къалурдай ихтияр ава, анжах эгер адаз вичиз килигзавай гунагьдин вилер акуртIа, ада абур кIевна кIанзава, я туштIа муькуь патахъ элкъвена кIанзава.
Гьавиляй куьчедиз экъечIзавай дишегьлиди рангар яна кIанзавач. Ихьтин жаваб Египетдин Муфтий Шаук Ибрагьим Абдулкарим Алляма гана.

ТIУЬН НЕДАЛДИ ДУЬА КIЕЛУН

ТIуьн недалди вилик “Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим” лугьун ва хвейи сив кьабулрай лагьана,махсус дуьа кIелун:
«Аллахумма лякя сумту ва бикя аманту ва аляйкя таваккяльту ва ‘аля рызкыкя афтарту фагфирли йа гаффару ма каддамту ва ма аххарту»
«Я Аллагь, Ви разивал къазанмишун патал за сив хвена. Вахъ инанмиш я. Вахъ умуд кваз ягъунва. Вуна гайи ризкьидал за сив хкудзава ва пакагьан йикъан Рамазандин вацран ферз тир сив хуьниз ният ийизва. Завай хьайи ва хъижедай гунагьрилай гъил къачу».
Лезгинский исламский просветительский портал