Мехъерихъ галаз алакъалу 6 Сунна

Гьар садаз вичин хизан чешнелуди хьана кIанзава. А мурад кьилиз акъатун патал чна агъадихъ гъанвай Суннайрал, яни Мугьаммад Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) къалурнавай меслятрал амал авун лазим я:
 
1. Мехъер кьиле тухузвай чка ва тухузвай къайда гьалалдин асул бинедихъ галаз кьуна кIанда. Мехъерин финиф вири рази жедайвал тухвана кIанда, гьа са вахтунда гьар са гьарам шейиникай магьрум хьун лазим я.

Сусаринни къарийрин алакъаяр чими хьун патал Часть 2.

5. Сифте чIавалай башламишна куь ва къаридин арада мензил тур. Санал яшамиш жез башламишай гьа сифте йикъалай адаз куь территориядиз, куь уьмуьрдиз ва куь руьгьдиз рехъ ганвайди куьн я.
 
6. Гъуьлуьз садрани вичин диде-бубадикай пис рахамир. Иллаки дидедикай. Хва патал диде – гьамиша дишегьлидин акьалтIай жуьре я. Куьн патал ам – къари я, амма гъуьл патал – диде. Адаз ам гзаф кIан я. Бес зи хвани чIехи жезва хьи, гьавиляй зазни, аквадай гьалда, са чIавуз зунни жуван хциз гьа жуьреда кIан хьана кIанда.

КIвализ запабар авунваз хьайитIа...

Алай вахтунда зи яш 21 йис я. Ам гунагь тирди чизва, амма ятIани гьа и йикъара жуван хсуси уьмуьрдихъ галаз алакъалу са бязи месэлаяр чирун патал, за фалчидал кьил чIугуна. Вуч ятIани яшар хьанва, гъуьлуьз фена жуван хизан тешкилиз кIанзава. Михьидаказ инанмиш хьун, гьелбетда, жедай кар туш, амма ада физвай гьалдикай лагьана. Ада зи уьмуьрда хьайи некягьдин рахунрикай ва ам бегьем кьилиз акъат тавурдакай суьгьбетна, зи уьмуьрда гьакI хьунни авуна. Вири Аллагьдин патай я лагьана яшамиш жезва ва Ада заз диндар гъуьл гудайди умудлу я. Генани ада лагьана, гуя чна кIвал къачудалди вилик адаз запабар авунвай ва ам алудна кIанзава ва гъуьлуьз фин патал сабаб кхьин хъувуна кIанзав. 

Сусаринни къарийрин алакъаяр чими хьун патал

1. Хъсан къари гьакъикъатда яргъал яшамиш жезва. Куь хизандин уьмуьрда садни гьахьна кIанзавач. Меслятар це – буюр. Анжах алкIурун ваъ. Квез ва куь гъуьлуьз такIан жуьреда яшамиш жез мажбурун дуьз туш. Яргъал хьайила, алакъаярни лап хъсан ва чими яз амукьзава. Садаз муькуьдан нукьсанар такун, абурухъ галкIун тавун ва жуван къайдайралди яшамиш жез мажбур тавун.

Абу Бакр ас-Сиддикь часть 2

 

Абу Бакран кьетIен ерияр
Аллагь кIанивиляй, Адахъай кичIевиляй ва Аллагьдин Пайгъамбар (Аллагь рази хьуй) кIанивиляй ам гьамиша пашманвиле жедай. Ада йифер суждада аваз акъуддай, экв жедалди вилерилай навгъ авахьиз ада Кябедин экуьни хьиз нур гудай. Аллагь-Тааладин гьич са лукIразни адаз хьтин кьетIен ерияр ганач. Абу Бакраз (Аллагь рази хьуй) гьакъикъатда Шариат, Къуръандин деринвал чир хьана.

Мамрач Къазанфарбег

Алим ва шаир Зулфикъаров Къазанфарбег 1843-йисуз Куьре округдин Мамрач хуьре дидедиз хьана. Ада Вини Ярагъдал Гьажи Исмаил-эфендидин медресада кIелна, илимрин дибар ва РагъэкъечIдай патан чIалар чирна.
Къазанфарбега лезги чIал ахтармишзавай урус алим П. К. Услараз, таржумачи яз, еке куьмекар гана. И карди адаз сад лагьай лезги азбука кхьидай мумкинвални гана: лезги букварь 1871-йисуз Темир-Хан-Шурада «Куьредин абжуз» тIвар алаз печатдай акъатна. Им Усларан алфавитдал акъатай сад лагьай лезги ктаб я. П. К. Услара Къазанфарбеган алакьунриз еке къимет гана. 

Абу Бакр ас-Сиддикь

Абу Бакр (Аллагь рази хьуй) зурба кас я, адакай Аллагьдин Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал)  икI лагьанай: 
«Пайгъамбаррилай алатайла, Абу Бакралай лайихлу кас хьайиди туш». 
Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) адалай мадни гзаф кьадар тарифар авунай.  Ам диндин къеле я. «Эгер терездин са хилевири ксарин дин, муькуь хилени Абу Бакран дин эцигайтIа, Абу Бакран пад залан жеда», - лугьудай Мугьаммад Пайгъамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) 

Имам Нававиди гъайи яхцIур гьадис

24- гьадис

Абу Зарра Аль Гифаридин (Аллагь рази хьуй) гафаралди агакьарна: 

 

Пайгьамбарди (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) агакьарна:

«ЧIехи Аллагьди лугьузва: "Я Зи лукIар, гьакъикъатда за жуваз зулум авун къадагъа ийизва ва куь арадани ам авун гьарам я. ГьакI тирвиляй зулум ийимир! Я Зи лукIар, квекай гьар сад ягъалмиш я, За гьидаят (дуьз рекье тун) авурдалай гъейри, гьавиляй Завай гьидаят авун тIалаба, За квез гуда. Я Зи лукIар, квекай гьар сад гишила ава, За тIуьн гайидалай гъейри, гьавиляй Завай тIуьн тIалаба, за квез гуда.

ТIазвай чкадал гъил эцигна кIелдай дуьа ава лагьана заз ван хьанай.

Гьакъикъатдани Мугьаммад Пайгъамбардин (Аллагьди н салатни салам хьуй адал) са гьадисда икI лагьанва: «Эгер ви бедендин са чка тIазватIа, а чкадал гъилин капаш эцигна пуд сеферда «Бисмиллягь» ва адан гуьгъуьнай ирид сеферда
 
أَعُوذُ بعِِزَّةِ الله وَ قُدْرَتهِِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَ أُحَاذِر
«АгIузу бигIиззатиллягьи ва къудратигьи мин шарри ма ажиду ва ухIазир» «За Аллагьдин зурбавилелди ва къудратдалди тIалабзава зун хуьн за гьиссзавайдакай ва мукъаятвал ийизвай-дакай» (Абу Давуд). 
Лезгинский исламский просветительский портал