СИВ ХУЬНИН ШАРТlАР

Рамазандин вацра ферз тир сив хуьн чарасуз я:

1) Мусурмандиз (кафирди ва я муртадди хвейи сивер кьабулзавач).

2) Яшар бегьем хьанвайбуруз.

3) Акьул тамамбуруз.

4) Сагълам ва сив хуьн алакьза вайбуруз.

5) Дишегьли вацран кьилерикай ва аял хайидалай кьулухъ къвезвайбурукай михьи хуьн лазим я (вацран кьилер ва я аял хайидалай кьулухъ къвезвайбур авайла хвейи сив кьабулзавач).

РАМАЗАНДИН ВАЦРА СИВ ХЬУН

Бисмиллягьи-р-рахlмани-р-рахlим Алемрин Раббидиз шукур, саламатвални хийир-дуьа чи Мугьаммад Пайгъамбардиз адан вири асгьабриз хьуй.

Сифте гаф

Рамазан- И варз мусурманар патал иллаки кьетIенди я. Гьаниз килигна и вацра абуру сивер хуьн лазим я. Рамазандин вацра сив хуьн яшар бегьем (акьулбалугъ) хьайи гьар са мусурман патал ферз я. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) гьадисда лугьузвайвал, Рамазандин варз алукьнамаз, Женнетдин варар ахъа, Жегьеннемдин варар агал жезва.

Хизан патал 20 меслят. Часть 2

11. Гьар юкъуз сада-садаз куьмек гун ва къайгъударвал къалурун.

12. Куьгьне гьалдай экъечIун. Ара датIана адет тушир, куьгьне гьалдай экъечIдай бейхабар агьвалатар тешкил ая. Гьяддин йикъара кьведни са патахъ алад, ашукьал-машукьвилин нянин тIуьн тешкилайтIани жеда.

13. АкьалтIай жуьреда адалатлу хьун, жуван гьиссер чуьнуьхар тавун. Жуван рикIин гьиссерикай лагь, анжах аялар алачир чкадал. 

Жува-жуван хизан чукIур тавун патал

Дишегьлийри фикир тагана чпин гъуьлер «барбатIзавай» ва некягь чIурзавай са шумуд рехъ ава:

1. Гзаф шейэр истемишун.

Са сеферда гзаф акьуллу дишегьлиди лагьана: «Паб яз вавай алакьдай хъсан кIвалах – им гъуьлуь кIвализ хкизвай такьатрал вун рази яз амукьун я». РикIин сидкьидай куь гъуьлерин къадир хьухь ва абуру гъизвайдал рази яз, гьуьрмет ая. Гьамиша квез са вуч ятIани бес жезвач лугьуз, масабурухъ галаз гекъигиз арзаяр авун – им куьн гъуьлелай наразивал къалурзавай виридалайни пис амал я. 

Чи халкь авай мусибат

И кардикай хабар хьайи иблисни секиндиз акъвазнач. Адаз дин къеняй чIуриз кIан хьана. ИкI чи халкьдин арада ягъалмиш десте – вагьабизмдин терефдарар чкIана. Абуру чеб мусурманар я лугьузва, амма диндиз акси кIвалахар ийизва ва гьа идалди чи халкь генани диндивай яргъаз акъудзава. Абурун ягъалмишвиликай чна кхьидач, вучиз лагьайтIа абурун амалар виридаз ашкара я.

Ибадатдикай рахайтIа, Аллагь-Таалади пак тир Къуръанда лагьанва (мана):

«За жинерарни инсанар Заз ибадат авун патал халкьнава». 

Вад кардал амал авуртIа, вун сагълам жеда!

 Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал), гьадисда лагьанва: 

"Ви бидендиз ви винел ихтияр ава"

Гьакъикъатда, чун азарлу хьайила чна сагъламвилиз къимет гуз башламишзава. Жуван сагъламвилихъ гелкъуьн – им чи уьмуьрдин ва ибадатдин къакъудиз тежер пай я. Няметрикай виридалайни хъсан тир, ам Аллагьди чаз ядигар хьиз пишкешна ва чна адан паталай жаваб гана кIанда. Жуван сагъламвал гьисаба такьазвай ва адаз фикир тагузвай инсан, Аллагьдиз шукур тегъизвайди я. Аллагьди инсан акьалтIай жуьреда яратмишна, са легьзедин вахтунда адан беденда миллионралди гьерекатар кьиле физва. Чун къекъведайла, къарагъдайла, недайла чи беденди вуч арадал гъизватIа, гьихьтин кIвалах ада ийизватIа, чавай гьич фикирдизни гъиз жедач. 

Михьивилиз Исламда еке къимет ганва

 Идалайни гъейри, ам ийидайла беден, парталар ва капI ийизвай чка чиркерикай михьи хьун шартI я. Михьивал гвачиз Къуръандик гъил хкуьрдай, Кябедилай элкъведай (тIаваф) ихтияр авач. Исламди чавай неинки винел патан михьивал, гьакI руьгьдин михьивални хуьн истемишзава. Михьивал хуьникай шариатдин ктабра лап гегьеншдиз кхьенва.

Жуван кIвале михьивал хуьз вири алахъзава, амма куьчедани михьивал хуьн лазим тирди чи рикIелай физва. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал), гьадисда лагьанва: «Рекьелай къван, тарцин хел, кIараб (яни инсанриз манийвал ийизвай шей) вахчурдаз садакьа паяй хьтин суваб жеда» (Тирмизи).

Пак гьадисайрай къачунвай насигьатрин кIватIал

12-лагьай насигьат

Виридалайни Виниз тир Аллагьди лугьузва: «Эй Адаман хва! Квез За багъишай Регьим рикIел хуьх, куьне Заз хиве кьур крар кьилиз акъуд; За, лагьайтIа, хиве кьурди кьилиз акъудда, анжах Закай кичIе хьухь!

Рехъ чидай кас галачиз фидайла, рекьелай гьикIалатдатIа, гьикI дуьз рехъ жагъидачтIа, гьакIхъсан крар тавурдазни Женнетдиз фидай рехъ жагъидач (гьа хъсан амалри вун Женнетиз рекье твада).

Зегьмет галачиз, галатун тахьана девлет гьикIкIватIиз жедачтIа, гьакIкуьнни, яргъалди сабурлудаказ Заз ибадат тавуртIа, Женнетдиз фидач.

Сунна вилив хвена куьн Аллагьдив мукьва хьухь, кесибрин игьтияжар кьилиз акъудиз Зи майилвал жагъура, алимар авай межлисра иштиракиз Зи Регьимдик экечIиз кIан хьухь, гьакъикъатда, абур гьамиша зи Регьимдик квайбур я.

Аллагь-Таалади лагьана: «Я Муса, вуна яб це ва, За вуч лугьузватIа, гьадаз муьтIуьгъ хьухь. Гьакъикъатда, вуж такабурлувилелди кесибдив эгечIзаватIа, гьам За Дувандин юкъуз са гъвечIи цвекрен кIалубда къарагъар хъийида, вуж ислягьвилелди эгечIайтIа, ам За и ва атIа дуьньяда гьуьндуьр дережадиз акъудда. Кесибдин сирер ачухзавайди За Дувандин юкъуз, вичин сирер ачухна, къарагъар хъийида. Кесиб алчахарун Захъ галаз дяведиз экъечIай мисал я, Захъ инанмиш тирбурун гъил и ва атIа дуьньяда малаикри кьада».

Кат1 ама...

Предыдущая глава 

Скачать книгу

Имам Нававиди гъайи яхцIур гьадис

Гьадис 22

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا:

"أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْت إذَا صَلَّيْت الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْت رَمَضَانَ، وَأَحْلَلْت الْحَلَالَ، وَحَرَّمْت الْحَرَامَ، وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا  الْجَنَّةَ؟ قَالَ: نَعَمْ". فَقَالَ: "وَاللَّهِ لا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا".
 
رَوَاهُ مُسْلِمٌ 1

Абу Абдуллаха Джабира Ибн Абдуллаха Аль Ансари (Аллагь рази хьуй) гафаралди агакьарна: 

Лезгинский исламский просветительский портал